SZERKOŚĆ


STRONA MA CHARAKTER ARCHIWALNO-PODGLĄDOWY. Szydełkowanie, kuchenne zapiski ... to co mnie interesuje. Nie wyrażam zgody na kopiowanie materiałów zamieszczonych na stronie oraz treści dostępnej dla członków grupy Z.O.S. w celu innym, niż użytek własny.

   
  Dana Art
  Zioła - ziółka
 

Podstawowe zasady zbierania i suszenia ziół - kalendarz zbioru najważniejszych ziół i roślin leczniczych.
Ramy czasowe są umowne, ponieważ wszystko zależy od panujących warunków pogodowych jednak zioła zebrane o właściwej porze roku mają największą wartość. 

Styczeń, luty - surowiec:
Owoce: jałowiec pospolity.
Ziele: jemioła pospolita.

Marzec - surowiec:
Korzeń, kłącze: bez czarny, biedrzeniec mniejszy, arcydzięgiel lekarski, łopian większy, pietruszka zwyczajna, żywokost lekarski, chrzan pospolity, świerząbek bulwiasty, kuklik pospolity, wierzbówka kiprzyca, tatarak zwyczajny, perz.
Kora: wierzba biała, kalina koralowa, dąb.
Liście: stokrotka pospolita, miodunka plamista, roszponka jadalna, fiołek wonny, pokrzywa, podbiał.
Pąki: brzoza brodawkowata, sosna zwyczajna, buk zwyczajny, czeremcha, topola czarna, olcha, leszczyna, morwa biała, stokrotka pospolita.
Kwiaty: śliwa tarnina, fiołek wonny, podbiał pospolity.
Owoce: arcydzięgiel litwor, żurawina błotna.

Kwiecień - surowiec:
Korzeń, kłącze: biedrzyniec mniejszy, łopian większy, perz, pietruszka zwyczajna, tatarak, żywokost lekarski.
Kora: dąb, kalina koralowa, szakłak pospolity, wierzba biała.
Liście: brzoza brodawkowata, jeżyna fałdowana, podbiał pospolity, krwawnik pospolity, chrzan, ogórecznik lekarski, miodunka plamista, szałwia lekarska, pokrzywa zwyczajna.
Pąki: brzoza brodawkowata, sosna, topola czarna.
Kwiaty: podbiał pospolity, stokrotka pospolita.
Owoce: arcydzięgiel litwor.
Ziele: glistnik jaskółcze ziele, mniszek pospolity, serdecznik pospolity, tasznik pospolity.

Maj - surowiec:
Korzeń, kłącze: glistnik jaskółcze ziele, kopytnik pospolity, pokrzywa zwyczajna.
Liście: babka zwyczajna, babka lancetowata, bobrek trójlistkowy, brzoza, borówka czarna, macierzanka piaskowa, pokrzywa zwyczajna, porzeczka czarna, poziomka, ruta zwyczajna, szałwia lekarska.
Pąki: sosna.
Kwiaty: bez czarny, chaber bławatek, głóg jednoszyjkowy, jasnota biała, konwalia majowa, rumianek, mniszek lekarski, fiołek wonny.
Ziele: bratek trójbarwny, bylica piołun, glistnik jaskółcze ziele, kopytnik pospolity, pięciornik gęsi, tasznik pospolity.

Czerwiec - surowiec:
Korzeń, kłącze: glistnik jaskółcze ziele, pokrzywa.
Liście: babka zwyczajna, babka lancetowata, bobrek trójlistkowy, borówka czarna, malina, melisa, mięta, pokrzywa, porzeczka czarna, poziomka, prawoślaz lekarski, ruta zwyczajna, szałwia lekarska.
Owoce: orzech włoski (zielone), poziomka.
Kwiaty: bez czarny, chaber bławatek, głóg jednoszyjkowy, jasnota biała, kopytnik pospolity, lipa drobnolistna, nagietek lekarski, rumian szlachetny, rumianek pospolity.
Ziele: bratek trójbarwny, bylica piołun, dziurawiec zwyczajny, glistnik jaskółcze ziele, kopytnik pospolity, macierzanka piaskowa, nostrzyk żółty, pięciornik gęsi, świetlik łąkowy, tymianek pospolity.

Lipiec - surowiec:
Korzeń, kłącze: glistnik jaskółcze ziele, kopytnik pospolity, pokrzywa, prawoślaz lekarski.
Liście: hyzop lekarski, babka zwyczajna, babka lancetowata, malina, melisa, mięta, pokrzywa, poziomka, prawoślaz lekarski.
Owoce: anyż, borówka czarna, agrest, kozieradka pospolita, malina, zielone orzechy włoskie, porzeczka czarna, poziomka.
Kwiaty: dzika róża, chaber bławatek, dziewanna drobnolistna, jasnota biała, lawenda, lipa drobnolistna, rumian szlachetny, wrotycz.
Ziele: bylica piołun, drapacz lekarski, dziurawiec, glistnik jaskółcze ziele, kopytnik pospolity, krwawnik pospolity, macierzanka piaskowa, nostrzyk żółty, rdest ostrogorzki, skrzyp polny, świetlik łąkowy, tymianek, tysięcznik (centuria pospolita).

Sierpień - surowiec:
Korzeń, kłącze: glistnik jaskółcze ziele, kopytnik pospolity, mniszek pospolity, pokrzywa.
Liście: babka zwyczajna, bobrek trójlistkowy, borówka brusznica, malina, melisa, pokrzywa, poziomka.
Owoce: anyż, bez czarny, borówka brusznica, chmiel zwyczajny, borówka czarna, kminek, kolendra, koper (fenkuł włoski), kozieradka, poziomka, szakłak pospolity.
Kwiaty: dziewanna drobnolistna, jasnota biała, kocanki piaskowe, wrotycz.
Ziele: bylica piołun, drapacz lekarski, dziurawiec zwyczajny, glistnik jaskółcze ziele, kopytnik pospolity, krwawnik pospolity, malina, nostrzyk żółty, rdest ptasi, rdest ostrogorzki, skrzyp polny, świetlik łąkowy.

Wrzesień - surowiec:
Korzeń, kłącze: berberys zwyczajny, biedrzyniec mniejszy, cykoria podróżnik, dzięgiel, kopytnik pospolity, kozłek lekarski, lubczyk ogrodowy, lukrecja gładka, łopian większy, mniszek pospolity, mydlnica lekarska, perz, pięciornik kurze ziele, pokrzywa.
Lliście: borówka brusznica, malina, melisa, pokrzywa, szałwia lekarska.
Owoce: berberys zwyczajny, bez czarny, borówka brusznica, chmiel zwyczajny, borówka czarna, głóg jednoszyjkowy, jałowiec pospolity, koper, malina, pietruszka zwyczajna, rokitnik, dzika róża, szakłak pospolity.
Kwiaty: dziewanna drobnolistna, wrotycz.
Ziele: bratek trójbarwny, bylica piołun, kopytnik pospolity, krwawnik pospolity, rdest ptasi, świetlik łąkowy.

Październik - surowiec:
Korzeń, kłącze: berberys zwyczajny, biedrzeniec mniejszy, cykoria podróżnik, dzięgiel, kozłek lekarski, lubczyk ogrodowy, łopian większy, mniszek pospolity, perz, pięciornik kurze ziele.
Liście: borówka brusznica, szałwia lekarska.
Owoce: berberys zwyczajny, borówka brusznica, głóg jednoszyjkowy, jałowiec pospolity, jarząb pospolity, pietruszka zwyczajna, rokitnik zwyczajny, dzika róża, szakłak pospolity.
Kwiat: wrotycz.
Kora: bylica piołun.
Ziele: bratek trójbarwny, krwawnik pospolity.

Listopad, grudzień - surowiec:
Owoce: jałowiec pospolity, rokitnik zwyczajny.

Odpowiednim czasem do zbioru poszczególnych części roślin jest ten czas w życiu rośliny, w której brany z niej surowiec ma największą wartość

Pączki – różnorodne pączki zbieramy przed samym wypuszczeniem liści, ponieważ wtedy nabierają największej lepkości oraz aromatu.
Można je zbierać wczesną wiosną, gdy są nabrzmiałe, ale jeszcze nierozwinięte, ponieważ to właśnie wtedy znajduje się w nich najwięcej substancji czynnych.
Małe pączki trzeba obrywać z bocznych gałęzi dorosłych drzew, a duże pączki, do których należą, np. pączki sosnowe, ścina się nożem.
Kora – najlepiej zbierać ją od chwili, gdy pojawi się obfita miazga, co pozwala na łatwiejsze jej zdjęcie, aż do momentu, gdy zanika w drzewach oraz krzewach.
Należy ją ściągać wiosną, gdy w drzewach krążą soki, a na gałęziach pokazują się pączki i pierwsze listki.
Kora powinna być gładka, połyskująca oraz nie powinna mieć żadnych pęknięć.
Trzeba ją też oczyścić z mchu i innych zbędnych rzeczy.
Liście – zbiór liści zależy od gatunku, ponieważ czasami zbiera się je przed zakwitnięciem rośliny, czasami w trakcie, a jeszcze innym razem po jej zakwitnięciu.
Na przykład w liściach konwalii majowej znajduje się dwa razy więcej substancji czynnych przed zakwitnięciem niż podczas kwitnienia.
Tutaj ważne znacznie ma również pora dnia, np. liście naparstnicy zawierają substancje czynne, które w nocy ulegają rozkładowi i dlatego zbieranie ich rano nie ma najmniejszego sensu.
Ziele – zbiera się w czasie kwitnienia zanim roślina zdąży wykształcić nasiona, niewskazane jest spóźnienie się ze zbiorem.
Nasiona i owoce – można je zbierać przez cały dzień, a najlepiej, gdy będzie to dzień chłodny i suchy.
Ma to ważne znaczenie, ponieważ w upalne dni najlepszą porą na zbiór jest ranek po wyschnięciu rosy, ale też można je zbierać pod wieczór, gdy jeszcze nie pojawi się rosa.
Najczęściej owoce zbiera się, gdy już ostatecznie dojrzeją, ale i tutaj są wyjątki, np. owoce dzikiej róży zbiera się na kilka dni przed ostatecznym dojrzeniem.
Korzenie i różne części podziemne – zbiera się, gdy roślina przechodzi w stan spoczynku i do wiosennego przebudzenia się jej do życia, czyli wiosną i jesienią, ale przy korzeniach są pewne wyjątki, np. tatarak można zbierać, gdy woda jest najmniejsza. Przed suszeniem trzeba je wyczyścić i rozdrobnić.
Kwiaty – zbiera się je wtedy, gdy tylko zakwitną i nie wolno czekać, aż opadną, ponieważ wtedy tracą wartości. Najczęściej zbiera się same koszyczki, a czasami same kwiatostany.
Jeśli nie będziemy ich zbierać w okresie pełnego kwitnienia rośliny, to stracą swój naturalny kolor, będą się kruszyły, ale też mogą stracić lecznicze właściwości.
Zbieranie kwiatów najlepiej sprawdza się w płaskim i wiklinowym koszyku, a suszy się je od razu zaraz po zebraniu, ponieważ szybko mogą stracić lecznicze substancje.

Gdzie i jak najlepiej suszyć zioła?
Korzenie i kłącza można suszyć na słońcu, ale ze względu na to, że zbiera się je wczesną wiosną albo późną jesienią, to może być z tym problem.
Jednak większość ziół należy suszyć w cieniu, gdzie optymalna temperatura do suszenia części zielonych rośliny wynosi około 35 stopni Celsjusza, a dla części niezielonych, czyli, np. kłącze, korzeń i kora, odpowiednia temperatura waha się od 40 do 70 stopni Celsjusza.
W związku z tym miejsce na suszenie powinno być ciepłe, zacienione, przewiewne, ale też wolne od jakichś obcych zapachów oraz szkodników.
Bardzo dobrym rozwiązaniem na suszenie jest strych.
Ważne jest również to, że temperatura suszenia zależy od składu chemicznego surowca, a także od niektórych właściwości substancji biologicznie czynnych.
Trzeba pamiętać, że surowiec, który zawiera olejki eteryczne, należy suszyć powoli,poprzez rozprowadzenie jego grubej warstwy w temperaturze od 25 do 30 stopni Celsjusza.
W tym czasie dochodzi również do wytworzenia się olejku eterycznego, a wysuszona roślina będzie zawierała go więcej niż świeża.
Na przykład pąki brzozy, które zbiera się z gałązkami, należy suszyć na świeżym powietrzu  albo w dobrze wietrzonych zimnych pomieszczeniach, gdyż w cieple mogą rozkwitnąć.
Rośliny, które zawierają glikozydy i alkaloidy, należy suszyć w temperaturze 50 – 60 stopni Celsjusza, a część roślin psiankowatych, które zawierają alkaloid hioscyjaminę, suszymy w temperaturze 40 stopni Celsjusza, ponieważ w wyższej temperaturze alkaloid ten przechodzi w atropinę, która ma działanie o wiele słabsze.
Natomiast liście mącznicy lekarskiej oraz brusznicy można suszyć w wyższej temperaturze, ponieważ zawierają glikozyd arbutyny, który wytrzymuje temperaturę do 150 stopni Celsjusza.
Dzięki szybkiemu suszeniu w wysokiej temperaturze można zapobiec utlenieniu garbników, a co za tym idzie zmianie barwy surowca.
Rośliny, które zawierają witaminy, a przeważnie witaminę C,  należy szybko suszyć w temperaturze 80 – 100 stopni Celsjusza, aby nie doszło do utlenienia kwasu askorbinowego, ale nie zawsze ma to zastosowanie, gdyż, np. w owocach czarnej porzeczki poza witaminą C, można znaleźć też olejek eteryczny, dlatego suszy się je w temperaturze od 50 do 60 stopni Celsjusza.
Jeśli chodzi o suche liście, kwiaty oraz zioła, to powinniśmy je chronić przed działaniem promieni słonecznych, ponieważ dzięki temu liście nie zżółkną, a kwiaty nie stracą naturalnego koloru oraz nie wypalą się.
Natomiast owoce, nasiona i różne części podziemne można suszyć na słońcu.
W przypadku pąków roślin to wysychają one w dobrze wentylowanym pomieszczeniu, a należy je rozłożyć cienką warstwą i często mieszać.
Suszone w ciepłym pokoju zaczną kwitnąć.
Korę należy suszyć w ładną pogodę na otwartym powietrzu albo w jakimś dobrze wietrzonym pomieszczeniu.
Warto zwrócić uwagę, że prawidłowo wysuszona kora stanie się krucha.
Liście można suszyć na strychu albo w dobrze wietrzonym pomieszczeniu.
Należy rozłożyć 2 – 3 warstwy i często je przekładać.
Trzeba pamiętać o tym, że liście, które mają cienkie blaszki, będą schły nierównomiernie.
Tutaj najpierw usychają liście, a żyły i ogonki pozostają nadal miękkie.
Trzeba je suszyć do momentu, aż staną się kruche.
Jeśli liście już wyschły, to trzeba je zebrać w stos i tak pozostawić na kilka dni.
Natomiast kwiaty należy ułożyć w cieńszą warstwę, aby nie trzeba było odwracać ich przy suszeniu.
W dobrze wysuszonych ziołach liście, a także łodygi powinny się łamać, a nie uginać.
Jak przechowywać ususzone zioła?
Najlepszym sposobem na przechowywanie ziół są papierowe torebki albo płócienne woreczki, czyli coś, co przepuszcza powietrze.
suszenie-ziół.jpg
 

 
  Stronę odwiedziło już 495358 odwiedzających, dziękuję za wizytę i zapraszam ponownie :)

free counters

 
 
=> Chcesz darmową stronę ? Kliknij tutaj! <=
Handmade by Ecola & Dana Art. Zapraszam również na mój FP :)